Bài Columnist Kim Mi-hee

Những người sống mà quên mất các mùa
Cuộc sống chăm sóc ai đó làm thay đổi cả đơn vị đo thời gian. Ngày không còn chia theo xuân, hạ, thu, đông, mà bị cắt nhỏ thành ‘giờ uống thuốc tiếp theo’, ‘ngày khám tiếp theo’, ‘ngày tắm tiếp theo’. Mùa lặng lẽ đi qua giữa những khoảng ấy, và ta chỉ chợt nhận ra mùa đã đổi khi mở tủ quần áo. Khi ấy, một góc lòng bỗng se lạnh, không phải vì ta lười biếng, mà vì ta đã dồn trọn tâm trí cho một người khác đến nhường ấy.
Tôi cũng vậy, thời còn chăm sóc cha mẹ, có một ngày mở cửa sổ ra và giật mình vì nhiệt độ không khí đã hoàn toàn khác. Thế giới đã bước sang mùa tiếp theo mà không cần đến tôi, còn tôi thì như đang đứng yên một chỗ. Cảm giác lạ lẫm ấy giống với nỗi tủi thân. Đó là tâm trạng tự hỏi: mùa của tôi thì ai lo cho đây.
Chính lúc đó tôi hiểu ra. Đón mùa không phải chuyện gì to tát, mà là việc dùng cơ thể mình xác nhận một lần ‘bây giờ là lúc nào’. Và giác quan giúp ta xác nhận điều ấy nhanh nhất, lặng lẽ nhất chính là khứu giác. Dù mắt đã mỏi, tai đã rã rời vì tiếng ồn, mũi vẫn nhận ra mùi của mùa.
Hương thơm mang mùa đến trước
Người ta nói hương thơm là giác quan gần với ký ức. Ai cũng từng có trải nghiệm ngửi thấy một mùi nào đó là cả một khung cảnh từ rất lâu hiện về nguyên vẹn. Đó là hoa nở trong sân thuở nhỏ, mùi đất bốc lên sau mùa mưa, mùi ấm áp trong gian bếp một sáng mùa đông. Theo từng mùa, những ký ức về hương như thế chồng lớp trong cơ thể chúng ta.
Ngay trong đời sống chăm sóc thường nhật, ký ức về hương ấy cũng tìm đến vào những khoảnh khắc bất ngờ. Lúc phơi chăn cho cha mẹ mà ngửi thấy mùi nắng, lúc giữa mùi thuốc sát trùng ở hành lang bệnh viện thoáng qua mùi trái cây ai đó mang ngang, dù chỉ trong chốc lát, tâm trí ta đã ghé sang một nơi khác rồi quay về. Chuyến đi ngắn ngủi ấy thực ra là khe thở nhỏ nâng đỡ chúng ta.
Vì thế, mỗi khi mùa đổi, tôi lại thay một lọ tinh dầu. Chỉ cần là hương tôi thấy hợp với mùa này, hoặc đơn giản là hương hôm nay lòng tôi bị cuốn hút, thế là đủ. Không có đáp án đúng rằng hương nào thuộc về mùa nào. Điều quan trọng là dùng hương thơm để đưa ra một lời tuyên bố nhỏ: ‘tôi đang đón mùa này’.
Nghi thức nhỏ trên bệ cửa sổ
Cách tôi gợi ý rất đơn giản. Ở một chỗ mà mỗi ngày mắt ta ghé qua vài lần, như bệ cửa sổ hay một góc bàn ăn, hãy đặt một bông hoa hay một chiếc lá của mùa này, rồi đặt lọ tinh dầu ngay bên cạnh. Hoa mua ở chợ cũng được, lá nhặt trên đường đi dạo cũng được. Chỗ ấy là ‘chỗ dành cho tôi’, và trở thành dấu hiệu để dừng lại một chút trong ngày.
Buổi sáng, khi kéo rèm, hãy đứng trước chỗ ấy, mở nắp lọ tinh dầu và chậm rãi hít vào một hơi. Vài giây ngửi hương trên bệ cửa sổ có ánh sáng len vào sẽ khiến khởi đầu ngày mới khác đi đôi chút. Trước khi lao vào bận rộn, đó là lúc xác nhận rằng ‘hôm nay tôi vẫn ở trong mùa này’. Buổi tối đứng lại trước chỗ ấy, dù ngày đã trôi qua thế nào, ta vẫn cảm thấy mình nối liền với chính mình của buổi sáng.
Làm cùng người mình chăm sóc cũng rất hay. Chỉ cần cùng chọn hoa, cùng ngửi hương rồi hỏi ‘mùi này hình như đã ngửi thấy ở đâu rồi nhỉ?’, đó đã là khoảng thời gian cùng nhau gợi lại ký ức xưa cũ. Không phải để tìm đáp án đúng, mà là để lấy ký ức của nhau ra chia sẻ. Cứ thế, nghi thức nhỏ trên bệ cửa sổ mở ra mùa của cả hai người.
Mùa của cơ thể tôi cũng đổi thay
Khi mùa đổi, cơ thể người chăm sóc cũng khác đi. Có lúc không khí hanh khô làm tay nứt nẻ, có lúc ẩm ướt đến mức cả lòng cũng ẩm theo. Ta thay chăn, thay quần áo cho cha mẹ theo mùa, nhưng lại không hỏi chính cơ thể mình đang cần gì. Việc đón hương thơm đóng vai trò đặt thay ta câu hỏi ấy.
Khi chọn hương, hãy dừng lại xem ‘cơ thể tôi lúc này thế nào’. Nếu là một ngày nặng nề, tay sẽ tìm đến hương nhẹ nhàng, khoáng đạt; nếu là ngày lòng lơ lửng, tay sẽ tìm đến hương trầm, lắng dịu. Không phải một đơn thuốc định sẵn, mà là đi theo phía hôm nay mình bị cuốn hút. Bản thân lựa chọn ấy đã là một bài tập hướng sự quan tâm về chính mình.
Tôi đã tập thói quen sau khi rửa tay thì thoa kem có pha tinh dầu lên mu bàn tay và ngửi hương. Việc vỗ về đôi tay thô ráp vì chăm sóc và việc đón mùa được gói trong cùng một động tác. Mỗi ngày vài lần, cứ mỗi lần rửa tay, khoảnh khắc ngắn ngủi này lại quay về. Chỉ bấy nhiêu thôi, cảm giác ‘tôi cũng đang được chăm sóc’ dần dần thấm vào cơ thể.
Đón mùa cũng là đón chính mình
Đón mùa suy cho cùng là dựng lại chính mình trong dòng thời gian đang trôi. Những ngày chăm sóc tưởng như sự lặp lại của cùng một ngày, nhưng nếu đánh dấu mùa bằng hương thơm, sự lặp lại ấy cũng có những khớp nối. Ký ức kiểu ‘hồi đó mình đặt hương này’, ‘mùa đó có bông hoa này trên bệ cửa sổ’ sẽ trở thành cột mốc ấm áp khi sau này ta nhìn lại quãng thời gian ấy.
Càng vào thời kỳ khó khăn, ta càng cần những cột mốc như thế. Ngay cả khi việc chăm sóc đã kết thúc, ngửi lại hương của mùa ấy, hiện về không chỉ là những ký ức nhọc nhằn, mà còn là những buổi sáng nhỏ bé ở trong đó, ánh sáng trên bệ cửa sổ, mùi hương đã cùng nhau ngửi. Hương thơm có thể giúp ta ghi nhớ thời gian của mình dịu dàng hơn một chút như thế.
Hôm nay, hãy thử nhìn ra ngoài cửa sổ một lần. Bây giờ là mùa nào. Và nếu có một hương thơm bạn thấy hợp với mùa ấy, hãy đặt một lọ nhỏ bên cửa sổ. Thế là đủ. Mùa đã đến bên bạn rồi, và bạn là người xứng đáng được đón mùa ấy.
Thực hành chăm sóc trái tim hôm nay
★☆☆Ngay hôm nay: Đứng bên cửa sổ hay bàn ăn, mở cửa sổ ra và chậm rãi hít không khí bên ngoài bằng mũi ba lần. Nhắm mắt và tự nhủ trong lòng ‘bây giờ có mùi gì’. Không cần dụng cụ gì, nếu đứng khó thì ngồi cũng được. Chỉ cần ngửi không khí của mùa một cách có ý thức cũng có thể giúp tâm trí quay về với ‘ở đây, lúc này’.
★★☆Thêm một bước: Kiếm một bông hoa hay một chiếc lá của mùa này cắm vào cốc nước, rồi đặt bên cạnh lọ tinh dầu hoặc túi thơm có hương bạn vẫn yêu thích. Khi kéo rèm buổi sáng, khi bật đèn buổi tối, hãy đứng trước chỗ ấy, mở nắp và hít một hơi thật sâu. Mỗi ngày hai lần, ở cùng một chỗ, ngửi cùng một hương có thể tạo ra những khớp nối cho một ngày đã rối bời.
★★★Khi có thời gian thong thả: Ngồi bên cửa sổ cùng người bạn chăm sóc, thay phiên nhau ngửi hoa và hương đã chuẩn bị, rồi hỏi ‘ngửi mùi này thì nhớ đến điều gì?’. Không có câu trả lời cũng được, câu trả lời ngớ ngẩn cũng không sao. Tiếp đó, lấy một chút kem không mùi, chậm rãi thoa lên mu bàn tay của nhau và vuốt ve đôi tay. Khoảng thời gian cùng gợi lại ký ức và chạm tay vào nhau có thể trở thành sự tự chăm sóc ấm áp cho cả hai người.
Tinh dầu hương liệu không phải là thuốc, và hương thơm chỉ có thể giúp xoa dịu tâm trạng chứ không phải phương tiện chữa bệnh. Không thoa tinh dầu nguyên chất trực tiếp lên da; những người có đường hô hấp nhạy cảm, đang mang thai hoặc có bệnh nền hãy dùng lượng hương thật ít và quan sát phản ứng của cơ thể trước.
For more heart-care stories, visit the Korea Self-Healing Association.
Kim Mi-hee — aromatherapist, social worker, certified care worker, and hospital companion manager — draws on her own experience caring for aging parents to write practical, useful guidance for caregivers in the same situation. The Korean Today, Nam-Incheon.
#TínHiệuChămSócTâmHồnWeAhSsaem #ChuyênMụcKimMiHee #TheKoreanTodayNamIncheon #LiệuPhápHươngThơm #ĐónMùa #ChămSócGiaĐình #TựChămSóc #HươngVàKýỨc
[ Phóng viên Kim Mi-hee: incheonsouth@thekoreantoday.com ]
Đăng ký Đại sứ quảng bá khu vực Đăng ký Trưởng chi nhánh The Korean Today — Nam Incheon
![]() |






Leave a Reply