Bài Columnist Kim Mi-hee
Một ngày của người chăm sóc không có giờ “tan làm”
Nơi công sở có giờ tan làm, cửa hàng có giờ đóng cửa, nhưng việc chăm sóc người thân thì chẳng có điểm kết thúc nào được định sẵn. Ngay cả khi cha mẹ đã ngủ, chỉ một tiếng ho thôi là tai ta đã phản ứng trước, và chiếc điện thoại lúc nào cũng nằm trong tầm tay. Thân thể thì đang nghỉ, nhưng một góc trong lòng vẫn luôn sẵn sàng bật dậy bất cứ lúc nào. Cứ để sự căng thẳng ấy bật sẵn như vậy, ngày hôm nay nối thẳng sang ngày hôm sau, nên chẳng lạ gì khi những ngày ngủ bao nhiêu cũng không thấy khoan khoái cứ nhiều dần lên.
Có lẽ khung cảnh này không hề xa lạ với bạn. Vừa chui được vào chăn thì chợt nghĩ “Mình đã đưa thuốc buổi tối cho bố mẹ chưa nhỉ”, thế là lại dậy kiểm tra hộp thuốc. Nằm xuống rồi, trong đầu vẫn lần lượt điểm lại món ăn sáng mai, lịch hẹn khám tuần sau, những tin nhắn cần gửi cho anh chị em. Rồi cứ thế ta chìm vào giấc ngủ với cảm giác một ngày không phải đã kết thúc, mà chỉ là bị cắt ngang.
Vì vậy, người chăm sóc cần tự tạo cho mình một điểm kết thúc của ngày. Chẳng ai nói thay ta rằng “Giờ nghỉ được rồi”, nên chính ta phải gửi tín hiệu ấy đến bản thân mình. Đó cũng là lý do tôi dùng một từ nghe có phần to tát là “nghi thức”. Bởi một hành động nhỏ, làm vào cùng một giờ, theo cùng một trình tự mỗi ngày, có thể thay cho câu nói “Hôm nay đến đây thôi”.
Vì sao lại là “hương thơm”?
Hương thơm là một giác quan chẳng cần giải thích. Hẳn ai cũng từng trải qua khoảnh khắc vừa ngửi thấy một mùi nào đó, cảm xúc đã chuyển động trước cả suy nghĩ. Mùi đất sau cơn mưa gợi nhớ con ngõ thời thơ ấu, mùi phấn mẹ từng dùng bỗng khiến lòng ta nghẹn ngào. Chính vì hương thơm chạm đến trái tim trước khi lý trí kịp cân nhắc, nên nó rất hợp để làm tín hiệu khép lại một ngày bộn bề.
Bản thân tôi, thời còn chăm sóc cha mẹ, cũng không biết phải khép lại một ngày như thế nào. Làm nghề chuyên viên liệu pháp hương thơm, tôi vẫn khuyên người khác dùng hương, vậy mà có biết bao ngày tôi chẳng đủ thảnh thơi để trao cho chính mình dù chỉ một giọt tinh dầu. Rồi tôi bắt đầu lại từ việc mỗi tối ngửi cùng một mùi hương, chỉ một lần thôi. Tôi không mong đợi một thay đổi lớn lao nào, nhưng rồi tôi nhận ra, mỗi khi làn hương ấy tỏa ra, đôi vai mình lại hạ xuống một chút, như thể nói: “À, giờ là thời gian của mình rồi.”
Khi chọn hương, bạn cứ tạm gác lại những lời kiểu “nghe nói mùi này tốt cho cái kia”. Điều quan trọng là mùi hương ấy dễ chịu với mũi của bạn, và khi ngửi thấy, gương mặt bạn khẽ giãn ra. Có người hợp với hương hoa dịu nhẹ như oải hương, có người lại thấy thoải mái hơn với hương trái cây tươi mát như cam, hay hương gỗ. Hãy chọn lấy một mùi và dùng cùng mùi hương ấy mỗi tối, dần dần chính làn hương sẽ trở thành một lời hẹn khép lại ngày.
Khung cửa sổ, một ánh đèn nhỏ, một lọ tinh dầu
Gọi là nghi thức, nhưng bạn không cần bày biện riêng một không gian hay sắm sửa nhiều đồ đạc. Trái lại, càng đơn giản thì càng dễ duy trì lâu dài. Cốt lõi là “mỗi lần cùng một chỗ, cùng một trình tự”. Khi cơ thể đã ghi nhớ trình tự ấy, chẳng cần cố gắng, tâm trí cũng sẽ tự bước vào khoảng thời gian đó trước.
Hãy hình dung khung cửa sổ lúc chiều tối. Tắt ngọn đèn lớn ở phòng khách, chỉ để lại một ánh đèn nhỏ bên cửa sổ, dường như cả những âm thanh trong phòng cũng lắng xuống. Ngắm hoàng hôn buông xuống ngoài kia, ta thấy một ngày tất bật như lùi ra xa hơn một chút. Chỉ cần đặt bên cạnh một lọ tinh dầu quen dùng, chỗ ngồi ấy đã trở thành “chỗ dành cho chính mình”.
Bạn có thể thử làm như thế này. Trước tiên, chọn một chỗ ngồi bên cửa sổ, thắp một ngọn nến hoặc bật một chiếc đèn bàn ánh sáng dịu. Nhỏ một đến hai giọt tinh dầu lên khăn tay hoặc bông tẩy trang, cầm gần ngực và chậm rãi hít thở ba lần. Nếu dùng nến, nhớ tắt nến trước khi rời đi; còn nếu nhà bạn lo ngại chuyện lửa, một chiếc đèn hình ngọn nến cũng là đủ.
Ba câu nói trao cho mình khi đón nhận làn hương
Khi nhìn lại một ngày, người chăm sóc thường đếm những việc mình chưa làm được trước tiên. Nào là hôm nay lại lớn tiếng, nào là chưa đưa bố mẹ đi dạo được, nào là bữa ăn sơ sài quá. Khi cuối ngày bị lấp đầy bởi những lời tự trách như thế, ta sẽ ôm nguyên sức nặng ấy mà bước sang ngày mai. Khoảng thời gian đón nhận làn hương có thể trở thành lúc ta thử thay đổi cách đếm ấy một chút.
Hãy nhớ lại một buổi tối nào đó, bạn vô cớ cáu gắt với cha mẹ rồi đi vào phòng, một mình nặng trĩu trong lòng. Chính vào những ngày như thế, ý nghĩ “Sao mình chỉ được có thế này thôi” rất dễ hiện lên. Nhưng nếu nhìn kỹ lại ngày hôm ấy một chút, chắc chắn đã có một người là bạn dọn bữa sáng, lo thuốc men, và dìu đỡ tấm thân không còn khỏe mạnh của cha mẹ. Ta cần tự giữ thăng bằng cho mình, để một khoảnh khắc không hay không che lấp cả một ngày.
Vì thế, tôi khuyên bạn khi đón nhận làn hương, hãy chỉ nghĩ trong lòng ba câu. Thứ nhất là “một việc hôm nay mình đã làm được”, thứ hai là “một khoảnh khắc hôm nay mình thấy biết ơn”, thứ ba là “một lời nhắn gửi đến mình của ngày mai”. Bạn có thể nói thành tiếng, hoặc ghi mỗi câu một dòng vào một cuốn sổ nhỏ. Khi ba câu nói này tích lũy dần, bạn sẽ nhận ra một ngày nhìn lại đang dần mang một gương mặt khác.
Từ nghi thức của riêng mình đến buổi tối cùng nhau
Lúc đầu, mong bạn hãy bắt đầu như một khoảng thời gian chỉ dành cho riêng mình. Bởi người chăm sóc phải điều hòa được hơi thở của mình trước thì sự thong thả mới truyền được đến người bên cạnh. Khi nghi thức của bạn đã quen dần, thỉnh thoảng bạn cũng có thể chia sẻ khoảng thời gian ấy với cha mẹ. Vì hương thơm đôi khi lặng lẽ bắc một nhịp cầu giữa những mối quan hệ đã thưa dần lời nói.
Hẳn bạn cũng từng có những buổi tối ngồi cạnh cha mẹ mà chẳng tìm ra chuyện gì để nói, chỉ có tiếng tivi vang lên. Những lúc như thế, nếu bạn đưa chiếc khăn tay đã nhỏ một giọt tinh dầu và hỏi “Mùi này bố/mẹ thấy thế nào ạ?”, đôi khi những câu chuyện bất ngờ sẽ tuôn ra. Có khi hương quýt gợi lại chuyện góc sưởi ấm áp những mùa đông xưa, có khi hương gỗ đưa cha mẹ về với ngọn đồi sau làng quê. Khoảng thời gian cùng nhau gợi lại ký ức qua làn hương này có thể trở thành một sự kích thích nhận thức đáng quý và một cuộc trò chuyện ấm áp, cho cả cha mẹ lẫn tôi.
Xa hơn nữa, bạn có thể pha một chút xíu tinh dầu vào kem dưỡng không mùi rồi chậm rãi xoa nhẹ lên mu bàn tay cha mẹ. Lúc này, thay vì mong đợi hiệu quả, hãy lấy chính việc nắm tay và chia sẻ hơi ấm làm mục đích. Da người cao tuổi có thể mỏng và nhạy cảm, nên lúc đầu hãy thử thoa trước ở một vùng nhỏ trên mu bàn tay, và nếu cha mẹ thấy khó chịu thì dừng lại ngay. Nếu cha mẹ nói không thích mùi hương, thì việc không ép buộc cũng là một lời hẹn quan trọng của nghi thức cùng nhau.
Thực hành chăm sóc trái tim hôm nay
★☆☆[Ngay hôm nay — Ba hơi thở] ① Xong việc buổi tối, hãy ngồi bên cửa sổ hoặc trên chiếc ghế bạn yêu thích. ② Nhỏ chỉ một giọt tinh dầu bạn thích lên khăn tay hoặc bông tẩy trang. ③ Dùng hai tay ôm lấy, giữ trước ngực, hít vào chậm rãi bằng mũi và thở ra thật dài bằng miệng, lặp lại ba lần. ④ Ở hơi thở cuối cùng, hãy nói thầm trong lòng: “Hôm nay đến đây thôi.” Lặp lại cùng một mùi hương và cùng một câu nói có thể giúp điều đó trở thành tín hiệu khép lại một ngày.
★★☆[Thêm một bước — Ánh đèn và ba câu nói] ① Tắt ngọn đèn lớn ở phòng khách, chỉ thắp một ngọn nến hoặc bật một chiếc đèn bàn nhỏ. ② Vừa ngửi hương, vừa nâng mạnh hai vai lên phía tai rồi thả “phịch” xuống, lặp lại ba lần. ③ Mở sổ và ghi mỗi dòng một điều: “một việc hôm nay đã làm được, một khoảnh khắc thấy biết ơn, một lời nhắn gửi đến mình của ngày mai”. ④ Viết xong thì gấp sổ lại và tắt đèn. Khi đếm những việc đã làm được thay vì những việc chưa làm được, bạn có thể khép lại một ngày bao dung hơn một chút.
★★★[Khi có thời gian — Giờ hương thơm cùng nhau] ① Pha chỉ một giọt tinh dầu vào khoảng một thìa kem dưỡng không mùi. ② Thoa thử một chút lên một vùng nhỏ trên mu bàn tay cha mẹ trước, rồi hỏi xem cha mẹ có thấy ổn không. ③ Nếu ổn, hãy chậm rãi xoa từ mu bàn tay về phía đầu ngón tay năm lần. ④ Trong lúc đó, nhẹ nhàng hỏi: “Ngửi mùi này bố/mẹ nhớ đến điều gì ạ?” Khoảng thời gian cùng chia sẻ hương thơm và những cái chạm có thể truyền đi tấm lòng mà chẳng cần lời, và trở thành dịp để cùng nhau gợi lại ký ức.
Không thoa trực tiếp tinh dầu nguyên chất lên da hoặc uống; hãy pha loãng và dùng thử từ lượng nhỏ. Nếu da nhạy cảm hoặc cảm thấy mùi hương khó chịu, hãy dừng lại ngay, và đừng rời khỏi chỗ ngồi khi nến vẫn đang cháy. Chăm sóc bằng hương thơm được nói đến trong bài viết này chỉ là cách tự chăm sóc bản thân trong đời sống thường ngày, không thay thế thuốc hay việc điều trị.
For more heart-care stories, visit the Korea Self-Healing Association.
Kim Mi-hee — aromatherapist, social worker, certified care worker, and hospital companion manager — draws on her own experience caring for aging parents to write practical, useful guidance for caregivers in the same situation. The Korean Today, Nam-Incheon.
#TínHiệuChămSócTâmHồnWiAssaem #ChuyênMụcKimMiHee #TheKoreanTodayNamIncheon #KhépLạiMộtNgày #NghiThứcBuổiTối #NghỉNgơiCùngHươngThơm #TựChămSócBảnThân #TấmLòngNgườiChămSóc
[ Phóng viên Kim Mi-hee: incheonsouth@thekoreantoday.com ]
Đăng ký Đại sứ quảng bá khu vực Đăng ký Trưởng chi nhánh The Korean Today — Nam Incheon
 |
THE KOREAN TODAY × WIA CODE
이 기사의 WIA Code
WIA Code 스캐너로 비추면 인터넷 없이 발행 사실과 위·변조 여부를 확인할 수 있습니다.
휴대폰 기본 카메라로 찍으면 스캐너 안내 페이지가 열립니다 — 기사 바로 열기
움직이는 코드(스트림) 한 장에 기사 전문(사진 포함)이 담겨 있습니다 — WIA Code 스캐너로 약 39초 비추면 폰에 저장되어 인터넷 없이도 읽을 수 있습니다. Stream.mp4 도 여기서 받습니다.
WIA Code · 코리안투데이
Leave a Reply